ÖYP’NİN TEMEL İLKELERİ

---

• Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı çerçevesinde üniversitemiz öğretim üyesi ihtiyacı olan üniversitelere doktoralı bilim insanları yetiştirecektir.
• Yetiştirilecek olan öğrencilerin seçimi bölümlerimizin normal lisansüstü öğrenci prosedürlerine göre bölümlerimiz tarafından yapılacaktır.
• Seçilmiş olan öğrenciler üniversitemiz öğrencileri olarak eğitim görecek ve tüm lisansüstü kurallarımıza tabi olacaklardır.
• DPT teşkilatı YÖK kanalı ile bu öğrencilere araştırma görevlisi kadrosu sağlayacaktır. Bu araştırma görevlileri bölümlerin araştırma görevlileri olarak görev yapacaklardır.
• Bu öğrencilerin araştırma yapacakları konular önceden belirlenecek ve öğrencinin tez danışmanının bu konuda yazacağı proje DPT tarafından desteklenecektir.
• Bu programdan faydalanmak bölümlerimizin isteğine bırakılmıştır.

ÖĞRETİM ÜYESİ YETİŞTİRMEK İÇİN YENİ BİR MODEL: ÖYP

ÖYP süreçleri şöyle özetlenebillir:

1. Çerçeve Protokollerin İmzalanması ve Yürütme Komisyonunun kurulması:

Öğretim üyesi gereksinimi olan ve bu gereksinimi karşılama potansiyeli olan üniversiteler bir araya gelerek bilim insanı yetiştirmek ve ortak araştırma projeleri gerçekleştirmek üzere bir çerçeve protokol imzalarlar. Bu üniversite grupları Türkiye Araştırma Alanı’nın modüllerini oluştururlar. Daha sonra ÖYP üniversiteleri ortak bir yürütme komisyonu kurarak tüm uygulama ve kararların birlikte yürütülmesini sağlarlar. Her üniversiteden üst düzey bir yöneticinin (genellikle bir rektör yardımcısının) bulunduğu bu komisyon ÖYP’ nin sağlıklı yürütülmesinden sorumludur.

2. ÖYP Öncelikli Alanları:

ÖYP araştırma görevlileri ÖYP için belirlenmiş olan öncelikli alanlarda doktora tezi hazırlarlar. ÖYP’nin öncelikli alanları mevcut akademik bölümlerin disipliner alanlarından değil, DPT’nin Sekizinci 5 Yıllık Kalkınma Planı ve Avrupa Birliği’nin 6. ve 7. Çerçeve Programları esas alınarak oluşturulan çok disiplinli yatay alanlardan oluşmaktadır. Bu alanlar şunlardır:

• Avrupa, Balkanlar, Orta Asya, Ortadoğu ve Akdeniz Çalışmaları
• Bilgi ve İletişim Teknolojileri
• Biyoteknoloji
• Demokrasi, Yönetim Bilimleri ve Toplumsal Katılım Çalışmaları
• Doğal Kaynaklar, Afetler ve Çevre Yönetimi
• Eğitim ve İnsan Kaynakları
• Gelişme ve Teknoloji Politikaları Araştırmaları
• İleri Malzemeler
• Mekatronik
• Temel Bilimler
• Temiz Enerji

Bu alanlar, zaman içindeki gelişmelere göre güncellenmektedir. Güncelleme yeni alanların eklenmesini bazı alanların revizyonunu, bazı alanların birleştirilmesini ya da ortadan kaldırılmasını gerektirebilir. Güncelleme iki yıllık aralıklarla tekrarlanacaktır. Burada önemli olan konu, her alanda birden fazla bölümün doktora yaptırabilmesidir. Böylece, araştırma görevlilerinin çok disiplinli bir yaklaşımla yetiştirilmesi mümkün olabilmektedir.

3. Arz ve Talep Saptama:

Doktora derecesi verecek üniversitenin kapasitesini belirlemek amacıyla tez danışmanı olmak isteyen öğretim üyeleri yürütebilecekleri tez konularını projelendirerek ilgili enstitüye bildirirler. Bu tez konuları derlenerek oluşturulan kitapçık tüm ÖYP üniversitelerine gönderilir. Ardından, bu kitapçığı temel alan ÖYP üniversiteleri hangi alanlarda kaç adet öğretim üyesi gereksinimi olduğunu tesbit ederler. Arz ve talep sayıları birbiri ile uyumlandırılarak YÖK’ ten gerekli sayıda Araştırma görevlileri için kadro istenir.

4. Devlet Planlama Teşkilatı için Programın Finansal projesinin geliştirilmesi:

ÖYP’nin başarı ile yürütülebilmesi için ihtiyaç duyulan bütçe projendirilerek Devlet Planlama Teşkilatına bir İleri Araştırma Projesi olarak sunulur. Bu projede ÖYP araştırma görevlilerinin doktoralarını yapmaları sırasında ihtiyaç duyulacak olan makine ve teçhizat, sarf, seyahat vb. kalemler belirlenir.

5. Programa Kabul Edilecek Araştırma Görevlilerinin Değerlendirilmesi:

Başvuruda bulunacak adaylarda 4 üzerinden en az 2.50 (100 üzerinden 65) not ortalaması ve en az 55 ALES puanı aranır. Bir programdan ilk %5’e girerek mezun olanlar genel not ortalaması kıstasını sağlamış sayılırlar. Ayrıca, 33. ve 35. maddedeki tüm koşulların sağlanması istenir (2547 sayılı kanunun ilgili hükümleri sayfanın altında verilmiştir). Başvurular hem lisans hem de yüksek lisans eğitiminden sonra yapılabilir.

6. Seçme ve Yerleştirme:

İlk aşamada başvurular ilgili Boğaziçi Üniversitesi Anabilim Dalı (EABD) kabul komitesince değerlendirilerek, doktora kabul koşullarını sağlayan adaylar belirlenir. Kabul Komitesi koşulları sağlayan adayları ilgili Enstitü internet sayfasından değerlendirmeye davet eder. Değerlendirmede yeterli bulunan adaylar seçildikleri programa ve ÖYP üniversitelerinin alandaki kontenjanlarına baz ederek, üniversite tercihlerini yaparlar. ÖYP Üniversiteleri kendilerini tercih eden adaylar içinden, belirli alanlarda, tercihlerini belirlerler ve mülakata alacakları adayları ilan ederler. Bu mülakatlar ÖYP üniversitelerince kurulacak jürilerce gerçekleştirilir. Jüri üyeleri programa katılan ÖYP Üniversitelerinin kendi temsilcilerinden oluşur. Adayların yerleştirilmesinde öncelik, adayın tercihine göre yapılır. Yerleştirmede esas, adayın tercihi ve istediği üniversitenin mülakatındaki puanıdır.

7. Mecburi Hizmet Sözleşmesinin İmzalanması:

ÖYP için özgün bir mecburi hizmet sözleşmesi geliştirilmiştir. Bu sözleşmede adayın ve üniversitenin hakları her iki tarafı da sıkıntıya sokmayacak şekilde düzenlenmiştir. Sınavı kazanan ve bir üniversite tarafından seçilen adaylar mecburi hizmet sözleşmesini imzalayarak araştırma görevlisi olurlar ve ilgili enstitü anabilim dalına kayıtlarını yaptırırlar.

8. Öğrenim:

ÖYP araştırma görevlileri akademik durumlarına göre ilgili anabilim dalının bilimsel hazırlık programına, yabancı diller yüksek okuluna veya yüksek lisans veya doktora programlarına alınırlar. İngilizce Yeterlilik Sınavı'nda başarılı bulunmayan öğrenciler beginner - intermediate ayırımı yapılmadan İngilizce hazırlık programlarına kabul edilirler. Bu öğrenciler eğitimi için YADYOK’a gerekli olan ek finansman DPT projesi kapsamında sağlanacaktır. Programa devam edebilmeleri için öğrencilerin hazırlık programını başarı ile tamamlayarak normal BÜ öğrencileri gibi proficiency sınavından geçer not almaları gereklidir. Hazırlık programında başarılı olamayan öğrencilerin program ile ilişkileri kesilir ve Mecburi Hizmet Sözleşmesi hükümleri uygulanır. Programa yeni kabul edilen öğrenciler, öğrenci seçme komisyonunun gerekli görmesi durumunda, Enstitü Başkanlıklarınca uygun görülecek bir bilimsel hazırlık programına en fazla bir yıl süre ile kabul edilirler. Bu programlardan birine giren araştırma görevlilerinin diğer öğrenci ve araştırma görevlilerinden hiçbir farkı yoktur. Boğaziçi Üniversitesi’nin yönetmeliklerine göre öğrenimlerini ve araştırma görevliliklerini sürdürürler. ÖYP araştırma görevlileri tez danışmanlarını ilgili öncelikli alanda verilen proje önerilerinden kendileri seçerler. Yüksek lisans çalışmalarını başarıyla tamamlayarak, doktora programına devam etmek isteyen öğrenciler, bu yönetmelikteki esaslara uygun olarak yeniden programa kabul edilebilirler. Yüksek lisans çalışmalarını tamamlayıp doktora programına devam etmek istemeyen öğrenciler için Mecburi Hizmet Sözleşmesi hükümleri uygulanır.

9. Tez İzleme Komitesinin Oluşturulması:

ÖYP öğrencilerinin tez izleme komitelerinde kendi üniversitelerinden de bir ortak tez danışması olması tercih edilir. Böylece, öğrenci her 6 ayda bir tez izleme komitesinde kendi üniversitesinden ve öğrenim yaptığı üniversiteden öğretim üyelerini bir araya getirmiş olur. Bu toplantılarda bir yandan öğrencinin tez çalışmaları değerlendirilirken diğer yandan da ortak proje olanakları tartışılır. Ortak tez danışmanı seçmek tez danışmanının tasarrufundadır. Tez izleme komitesi atanınca bu komite, ÖYP öğrencisinin üniversitesine Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından bildirilir. Bunun için, tez izleme komitesi atanan öğrencinin formu ilgili enstitü tarafından Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü’ne gönderilir. ÖYP üniversitesi isterse tez izleme komitesine kendi üniversitesinden bir izleyici öğretim üyesi görevlendirilir. İzleyici öğretim üyesi 6 ayda bir toplanan tez izleme komitelerine katılarak ÖYP öğrencisinin gelişmelerini izler.

10. Yurtdışı Deneyim:

Her ÖYP öğrencisi öğrenimi sırasında danışmanı ile birlikte yurtdışına konferanslara gidebilir. Doktora yeterlilik sınavından geçen ÖYP öğrencisi ise 3 ay-1 yıl arasında yurtdışındaki saygın bir üniversiteye araştırma yapmak üzere gider. Üniversitenin seçimi ve gerekli bağlantılar tez danışmanı tarafından sağlanır.

Madde 0033: Öğretim Yardımcıları Araştırma görevlileri, uzman, çevirici ve eğitim-öğretim planlamacıları *

(17.08.1983 tarih ve 2880 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle değişen şekli.)

a.(12.08.1986 tarih ve 260 sayılı KHK. nin 3 üncü maddesiyle değişen şekli.) Araştırma görevlileri,yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcılarıdır. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. (27.04.2005 tarih ve 25798 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5335 sayılı Kanunun 10/a maddesiyle eklenen cümle.) Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler.

Lisans üstü eğitim-öğretim için yurt dışına gönderilecek araştırma görevlileri ile ilk defa bu amaçla bu göreve atanacaklarda aranacak nitelikler ve diğer hususlar Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.

(18.05.1994 tarih ve 527 sayılı KHK.'nin 16 ncı maddesiyle yeniden düzenlenen şekli.) Lisansüstü eğitim­öğretim için yurtdışına gönderilecek araştırma görevlileri hakkında yukarıdaki atama süresi ile ilgili hüküm uygulanmaz. Bu gibilerin öğrenim ücretleri ve yollukları dahil her çeşit sosyal ve diğer giderleri bağlı bulundukları üniversitelerin personel giderleri içerisinde açılacak özel tertipden ödenir. Lisansüstü eğitim­öğretim için yurt dışına gönderilen araştırma görevlileri kadrolarında bırakılırlar ve (Burslu gidenlerin bir yılı aşan süreleri ile şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine aylıksız izin verilmesi uygun görülenler hariç) aylık ve diğer her türlü ödemelerin kanuni kesintilerin sonra kalan net tutarının % 60'ını kurumlarından alırlar. Bunlardan kurumlarınca gönderilenlere, 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun hükümlerine göre aynı ülkede bulunan öğrencilere verilen tahsisat tutarında ayrıca ödeme yapılır. Burslu gidenlerin aldıkları burs miktarları bu miktarın altında ise aradaki fark kurumlarınca kendilerine ayrıca ödenir.Bunların okul ücretleri ile eğitim ve öğretime başlayabilmeleri için zorunlu olan kurs ücretleri karşılanır. Kitap ve kırtasiye bedelleri ile diğer eğitim ve öğretim giderlerini karşılamak için her yıl Mart ve Eylül aylarında iki eşit taksitte ödenmek üzere birer aylıkları tutarında ek ödenek verilir.

b. Uzmanlar, öğretimle doğrudan doğruya veya dolaylı olarak ilgili olan, özel bilgi veya uzmanlığa ihtiyaç gösteren bir işle laboratuvarlarda, kitaplıklarda, atölyelerde ve diğer uygulama alanlarında görevlendirilen öğretim yardımcılarıdır.

c. Çeviriciler, sözlü veya yazılı çeviri işlerinde çalıştırılan öğretim yardımcılarıdır.

d. Eğitim-öğretim planlamacıları, yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretimin planlanmasıyla görevli öğretim yardımcılarıdır.

e. Uzman, çevirici ve eğitim-öğretim planlamacılarının atanmaları veya sözleşme ile görevlendirilmeleri; ilgili yönetim kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde ve fakülteye bağlı birimlerde dekanın, rektörlüğe bağlı enstitü veya yüksekokullarda müdürlerin, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerisi ve rektörün onayı ile en çok iki yıl için yapılır. Atama süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır. Üçüncü defa atanmadan sonra sürekli olarak atanabilirler.

Madde 0035: Öğretim elemanı yetiştirme

Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler.

(17.08.1983 tarih ve 2880 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle eklenmiştir.) Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırma görevlisi kadroları, araştırma veya doktora çalışmaları yaptırmak üzere başka bir üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler.

(17.08.1983 tarih ve 2880 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle eklenmiştir.) Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen öğretim elemanları, genel hükümlere göre bağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları bu hüküm dışındadır.

sayfa başı